Kołobrzeskie zabytki

Kołobrzeg posiada niezwykle bogate dziedzictwo kulturowe. Jest to jedno z najstarszych miast na Pomorzu Środkowym. Miejsce to kształtowane jest przez mieszkańców od kilkunastu stuleci, przez co zyskuje niepowtarzalny charakter. Zniszczenia wywołane przez II wojnę światową oraz brak poszanowania dla dziedzictwa kulturowego po zakończeniu działań wojennych znacznie uszczupliły zasoby historyczne miasta. Pomimo tego podczas spaceru miejskimi ulicami nadal mamy możliwość podziwiania wyraźnych śladów historycznego bogactwa tej miejscowości. Wiele osób nie zdaje sobie sprawy, z tego jak wyjątkowe są miejsca, obok których przechodzą w Kołobrzegu.


FORT UJŚCIE i LATARNIA MORSKA, ul. Morska 10

Kołobrzeg latarnia morska
Kołobrzeg latarnia morska

Latarnia ma wysokość 26 metrów, wysokość światła: 36,5 m. Zasięg światła wynosi 16Mm czyli 29,6 km. Latarnia stoi tuż przy wejściu do portu. Latarnie zbudowano na prawym brzegu Parsęty, przy początku falochronu ochraniającego wejście do portu. Z centrum należy się kierować na północny zachód w stronę portu, gdzie jest wiele miejsc do zaparkowania samochodu w pobliżu latarni. Historia latarni w Kołobrzegu sięga XVII wieku. Wieże były wielokrotnie przebudowywane. Ostatnia z nich, zbudowana w 1909 roku, została wysadzona przez wojska niemieckie w marcu 1945 roku. Obecna budowlę wzniesiono pod koniec lat czterdziestych nie jak poprzednie przed fortem kołobrzeskim, lecz na jego głównej platformie. W 1981 roku, po kapitalnym remoncie zmieniono soczewkę o średnicy 50 cm na nowy, obrotowy zestaw reflektorów halogenowych, zmieniono stare drewniane schody wewnątrz wieży na metalowe. Latarnia jest udostępniona dla turystów, bilet kosztuje około 3 złotych. Otwarta jest w sezonie aż do późnego wieczora, tak więc można podziwiać zachody słońca z tarasu. Początki latarni sięgają początków XVIII w. Obecna budowla, wzniesiona na forcie z 1770 r. przy wejściu do portu i jednocześnie przy ujściu Parsęty do Bałtyku, pochodzi z roku 1947, ma wysokość: 26 m, zasięg światła: 29,6 km i stanowi jednocześnie pomnik zwycięstwa nad Niemcami (tablica ze słowami: Bohaterom poległym w walce z najeźdźcą hitlerowskim o wolność i niepodległość… (do 1992 roku: …o wolność i niepodległość Związku Radzieckiego i Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej) oraz zabytek architektury. Po kapitalnym remoncie w latach 1979-1981 została udostępniona dla zwiedzających.


RATUSZ, ul. Armii Krajowej 12

Ratusz kołobrzeg
Ratusz w Kołobrzegu

Ratusz. Data: 1829-1832 r. Ratusz to najważniejsza, świecka budowla miasta. Pierwotnie na placu ratuszowym stała imponująca gotycka budowla powstała około roku 1380. Budowla ta była siedzibą Rady Miejskiej. Była ona wizytówką hanzeatyckiego miasta i dowodem na sukcesy ekonomiczne mieszczan. Pierwszy ratusz funkcjonował w swym pierwotnym kształcie do 1807 roku, gdy w czasie oblężenia przez wojska napoleońskie został zniszczony. W latach 1829-1832 na jego pozostałościach i z wykorzystaniem zachowanych fragmentów (jeden z narożników, piwnice) wzniesiono nowy. Projektantem nowego neogotyckiego ratusza był K. F. Schinkel. Budynek przypomina wyglądem średniowieczny zamek o obronnym charakterze. Posiada 5 małych wieżyczek i jedną strzelistą główną wieżę, na której mieści się tarcza zegarowa. O godzinie 9:00, 15:00 i 18:00 można usłyszeć hejnał miejski. Wieżę zdobią też wizerunki herbów miejskich. Aktualnie ratusz jest siedzibą władz miasta, Urzędu Stanu Cywilnego, oraz Miejskiego Ośrodka Kultury. W budynku mieści się również prężnie działająca Galeria Sztuki Współczesnej. Na tyłach budynku można podziwiać kolumnę kamienną, będącą częścią fragmentu pierwszego gotyckiego ratusza. Kolumna pełniła funkcję pręgierza miejskiego. Do dziś widoczna jest na niej wyrzeźbiona głowa, z którą wiąże się pewna legenda. Głowa ta według legendy należała do Jakuba Adebara, który stał na czele buntu mieszczan w 1524 roku. Bunt ten zakończył się sukcesem mieszczan, po którym Jakub dążył do objęcia fotela burmistrza. Jakub Adebar był niezwykle przystojnym mężczyznom, który cieszył się powodzeniem wśród panienek oraz zamężnych Kołobrzeżanek. Jak łatwo się domyślić, nie był on poważany w gronie kołobrzeskich rajców miejskich. Żądza władzy, nieczyste gry polityczne oraz nieroztropne poczynania miłosne doprowadziły Jakuba Adebara do sądu. Wyrok skazujący przewidywał ścięcie głowy toporem. Egzekucję przeprowadzono za ratuszem miejskim, w miejscu gdzie teraz możemy oglądać główkę Adebara. Rzeźba ta powstała ku przestrodze dla innych mieszczan. Miała być świadectwem sprawiedliwości i skuteczności władz miejskich. Dziś kolumna nosi nazwę Jakuba Adebara. Zgodnie z tradycją pogłaskanie jej przynosi szczęście oraz spełnienie życzeń. Jeśli ją pogłaszczesz masz gwarancję powrotu do naszego miasta!


KOŚCIÓŁ PARAFIALNY PW. WNIEBOWZIĘCIA NAJŚWIĘTSZEJ MARYI PANNY, ul.Mariacka 5

KOŚCIÓŁ PARAFIALNY PW. WNIEBOWZIĘCIA NAJŚWIĘTSZEJ MARYI PANNY
Bazylika w Kołobrzegu

Kościół. Data: k. XIII w. To najcenniejsza monumentalna budowla miasta wzniesiona na przełomie XIV/XV wieku. Początkowo katedra posiadała dwie wieże. W późniejszych czasach połączono je w jeden blok przez zamurowanie przerwy między nimi. Pod koniec XV wieku, masywny blok wieżowy konkatedry został przykryty trzema hełmami. Środkowy jest smukły, wysoki i zwieńczony krzyżem, natomiast boczne hełmy są niskie i przysadziste. Monumentalna budowla od wieków była widziana z morza. Blok wieżowy łącznie z hełmem środkowym osiągnął wysokość 74 m. Za dnia tak wysoka budowla mogła pełnić funkcję latarni morskiej. Architektura katedry jest przykładem pomorskiego gotyku. Budowla jest prosta i pozbawiona licznych wątków zdobniczych. Od XIV wieku kościół Mariacki pełnił rolę kolegiaty. Począwszy od XVI wieku był świątynią protestancką. Od XVII do XX wieku był wielokrotnie niszczony przez działania wojenne. W drugiej połowie XIX wieku odrestaurowano kościół. Wtedy właśnie wmurowane zostały kule armatnie, które do tej pory tkwią w murach katedry. Wprawny turysta dojrzy je bez problemów. Kule te pochodzą z pobojowisk kołobrzeskich: z wojny trzydziestoletniej, siedmioletniej i oblężenia napoleońskiego. Miały one ostrzegać mieszkańców przed następnymi konfliktami. W 1917 roku na cele wojenne zdjęto z dachu miedziane blachy i zastąpiono je szarym łupkiem. W 1945 roku podczas walk katedra stanowiła ważny punkt obrony miasta. Została zburzona przez ostrzał artylerii radzieckiej. Po II wojnie światowej ruiny kościoła początkowo zamierzono rozebrać. W 1957 roku przekazano go jednak kościołowi katolickiemu i rozpoczęto odbudowę. W 1958 roku prezbiterium kolegiaty zostało poświęcone i odprawiono w nim pierwszą mszę. W 1974 roku cała świątynia została oddana na miejsce kultu. W 1972 roku ustanowiono ją konkatedrą. W 1979 roku przywrócono jej funkcję kolegiaty. W 1980 roku powołano przy katedrze parafię. 10 czerwca 1986 roku papież Jan Paweł II podniósł ją do godności bazyliki mniejszej. Bazylika od początku swojego istnienia nie zmieniła swojej patronki. Nawet w erze protestantyzmu kościół funkcjonował pod tym wezwaniem. Na skutek licznych zniszczeń oraz prac remontowych wnętrze świątyni wydaje się stosunkowo nowoczesne. Jednak dzięki zapobiegliwości ostatniego protestanckiego pastora udało się ocalić niemało zabytkowych sprzętów. Do najważniejszych należy zaliczyć wspaniałą chrzcielnicę z brązu z 1355 roku, najstarsze w Polsce gotyckie stalle, cenne późnogotyckie tryptyki i ogromny żyrandol z 1523 roku, zwany Koroną Schlieffenów. Na ścianach można również podziwiać pozostałości dawnej polichromii.


KOŚCIÓŁ ŚW. JANA CHRZCICIELA, Budzistowo

kosciol_budzistowo
KOŚCIÓŁ ŚW. JANA CHRZCICIELA w Budzistowie

Po raz pierwszy wymieniony w źródłach pisanych w roku 1222, położony na skraju północno – wschodniego podgrodzia, na małym wzniesieniu, wśród kępy starodrzewu (dęby, buki). Na jednym z drzew widnieje wymalowany znak początku i końca pieszego szlaku turystycznego im. Jana Frankowskiego. Uwaga: Kościółek jest jedynym zabytkiem wczesnośredniowiecznego Kołobrzegu, jak i najstarszym obiektem ceglanym architektury sakralnej na Pomorzu Środkowym. Ufundowała go księżna Mirosława, żona księcia zachodniopomorskiego Bogusława II, w prostej linii prawnuka władcy Polski, Bolesława Krzywoustego. Kościół otoczony był cmentarzem grzebalnym. Kilka lat po wojnie przy kościele stały jeszcze nagrobki, lecz zmarłych już tu nie chowano. Po starym cmentarzu nie ma obecnie śladu. Świątynia zbudowana została z cegły na rzucie prostokąta, w stylu romańskim. Jak większość średniowiecznych kościołów jest on orientowany, czyli apsydą (miejscem przeznaczonym na główny ołtarz) zwrócony na wschód. W XV wieku kościół rozbudowano. Dobudowano apsydę i już nie romańskie, ale gotyckie portale ostrołukowe. Pierwotnie do wnętrza wchodziło się przez dwa portale umieszczone w elewacji północnej i południowej. Pozostał po nich widoczny ślad w postaci zamurowań. Ciekawostką jest to, że jedno z wejść (północne) przeznaczone było dla kobiet, a drugie dla mężczyzn. Kościół był wielokrotnie niszczony, a następnie odbudowywany. Z końca XIX wieku pochodzą okna neogotyckie elewacji północnej i południowej.


WIEŻA CIŚNIEŃ, ul. Budowlana

WIEŻA CIŚNIEŃ
WIEŻA CIŚNIEŃ w Kołobrzegu

Ceglana budowla zbudowana w 1885 r.. Woda była wówczas pompowana z Parsęty do wieży, a z niej rozprowadzana do budynków mieszkalnych. W górnej części wieży znajduje się zbiornik na wodę o pojemności 720 m3. Podczas oblężenia Kołobrzegu w 1945 r., gdy przestała działać miejska sieć wodociągowa, woda z tego zbiornika była dla oblężonych bardzo ważna.


SPICHRZ TZW. DOMEK KATA, ul. Ratuszowa 1

Spichrz - dziś Domek Kata w Kołobrzegu
Spichrz – dziś Domek Kata w Kołobrzegu

Typ budynku: spichrz – magazyn. Data: XV w. przebudowa XVII w. przebudowa XX w. Typowy magazyn handlowy budowany w technice murowanej wieku XVII.


ULICA STANISŁAWA DUBOIS

Ulica Dubois w Kołobrzegu
Ulica Dubois w Kołobrzegu

Uliczka Dubois jest jedną z ciekawszych atrakcji turystycznych miasta. Przede wszystkim dzięki temu, iż swoim półkolistym kształtem, wyznacza przebieg średniowiecznych murów miejskich. Jest również jezdną z najlepiej zachowanych alejek, która ocalała od nieodwracalnych działań wojennych. Można na niej przyjrzeć się kształtowi kilku przedwojennych kamieniczek, pomiędzy które w latach 60. XX wieku dobudowano nowe. W miejscu styku z ulicą Armii Krajowej, stała niegdyś Brama Portowa. Dziś odremontowana uliczka pełni funkcję urokliwej i pełnej zieleni promenady.


GMACH POCZTY, ul. Armii Krajowej 1

Gmach Poczty Kołobrzeg
Gmach Poczty Kołobrzeg

Zbudowany w 1884 r. w stylu neogotyckim, na gzymsach postacie malutkich krasnali, które wg miejscowej legendy przynoszą szczęście. Budynek wyremontowany w roku 2006 – m.in. dobudowano podjazd dla wózków, który nieco szpeci elewację oraz wymieniono okna nie zachowując jednolitej kolorystyki.


BASZTA LONTOWA, ul. Dubois 20

Baszta Lontowa w Kołobrzegu
Baszta Lontowa w Kołobrzegu

Baszta. Data: XV/XVI. Obecnie nazywana basztą prochową. Jest to jedyny obiekt średniowiecznego systemu obronnego, który przetrwał do dnia dzisiejszego w całości. Baszta ma cztery kondygnacje, a jej ściany frontowe posiadają liczne zdobienia. W elewacji od strony parku znajdują się otwory strzelnicze. Dziś w baszcie mieści się siedziba oddziału Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego.


ŁAŹNIA MIEJSKA (obecnie gmach szkoły muzycznej), ul. Frankowskiego 1

Łaźnia Miejska w Kołobrzegu
Łaźnia Miejska w Kołobrzegu

Budynek w kształcie barbakanu, wybudowany na pocz. XX w., funkcję łaźni pełnił jeszcze po wojnie. Obecnie znajduje się w tym budynku Państwowa Szkoła Muzyczna.


ZESPÓŁ BUDYNKÓW DAWNEGO EWANGELICKIEGO KLASZTORU DIAKONIS, ul. Rzeczna 7-9

Zespół budynków dawnego ewangelickiego Klasztoru Diakonis
Zespół budynków dawnego ewangelickiego Klasztoru Diakonis

Typ budynku: kościół. Data: k. XIX w. Dom Księży Emerytów. Kościół pierwotnie pełnił funkcję kościoła garnizonowego. Dom Parafialny stanowi część dawnego klasztoru niemieckich sióstr zakonnych (diakonis).


KAMIENNY SZANIEC, ul. Sikorskiego

Kamienny Szaniec w Kołobrzegu
Kamienny Szaniec w Kołobrzegu

Fortyfikacja obronna. Data: 1832 r. Szaniec został wybudowany do ochrony wejścia do portu od strony wschodniej oraz do ochrony wybrzeża. Miał kształt dużego redanu, składał się z wałów ziemnych z kazamatami oraz fosy. Od strony morza był zabezpieczony wałem z głazów. Po likwidacji twierdzy, na końcu XIX w. wybudowano na jego terenie restaurację. W latach 70-tych XX w. rozebrano kamienny wał i zlikwidowano znaczną część wału ziemnego.


ŚRÓDMIEŚCIE MIASTA KOŁOBRZEG

Śródmieście w Kołobrzegu
Śródmieście w Kołobrzegu

Kołobrzeg posiada średniowieczny układ urbanistyczny z szeregiem zabytków architektonicznych z okresu średniowiecza, renesansu, baroku i klasycyzmu. Na terenie Śródmieścia Miasta Kołobrzeg ochroną prawną zostają objęte nawarstwienia kulturowo-osadnicze, historyczne rozplanowanie zespołu (siatka ulic i placów), historyczna zabudowa, elementy małej architektury oraz zieleń komponowana.


AKADEMIA RYCERSKA, ul. Wąska 1

Akademia Rycerska w Kołobrzegu
Akademia Rycerska w Kołobrzegu

Akademia Rycerska. Data: k. XVIII w. Budynek halowy, który od początku XVIII wieku pełnił funkcję Akademii Rycerskiej. Była ona miejscem nauki fechtunku i jazdy konnej dla młodzieży szlacheckiej. Po wojnie Akademia Rycerska została odbudowana.


ZESPÓŁ PARKOWO-OGRODOWY, ul.Spacerowa

Zieleń komponowana. Data: XIX w. Zespół parkowo-ogrodowy, na który składa się Park Teatralny, Plac Koncertów Porannych, dawna promenada ob. część ul. Spacerowej.


ŹRÓDŁO SOLANKI POD BUDYNKIEM, ul. Źródlana 2-3

Źródło w oryginalnej drewnianej obudowie. Data: XVIII w. Źródło solanki, wykorzystywanej pierwotnie do warzenia soli, od 1830 r. ujęcie wody leczniczej zachowane w pierwotnej postaci. Z tego źródła czerpano solankę do pierwszych łazienek solankowych zbudowanych przez Gottlieba Keutla w 1830 r.


ELEKTROWNIA MIEJSKA, ul. Łopuskiego 26-28

Elektrownia Miejska w Kołobrzegu
Elektrownia Miejska w Kołobrzegu

Budynek przemysłowy, elektrownia miejska. Data: początek XX w. Zespół budynków dawnej elektrowni miejskiej


OSADA WCZESNOŚREDNIOWIECZNA KOŁO BUDZISTOWA

Stanowisko archeologiczne. Data: wczesne średniowiecze VIII – IX w. Osada otwarta położona na lewym brzegu Parsęty w odległości 2,2 km na południe od centrum miasta oraz ślady przystani rybackiej. Pozostałość słowiańskiej osady służebnej. Obszar zabytkowy o wymiarach 100 x 100 m.


OSADA WARZELNIKÓW SOLI, ul. Warzelnicza

Stanowisko archeologiczne. Data: wczesne średniowiecze VI-VII w. Wczesnośredniowieczne warzelnie soli znajdujące się w płn. części Wyspy Solnej między Parsętą a Kanałem Drzewnym, po obu stronach toku kolejowego. Pozostałości umożliwiają poznanie rzemiosł wczesnośredniowiecznych.


DOM tzw. PAŁAC BRAUNSCHWEIGÓW, ul. Armii Krajowej 13

Pałac Brunszwickich w Kołobrzegu
Pałac Brunszwickich w Kołobrzegu

Pałac. Data: pocz. XIX w. Pałac Brunszwickich. Zbudowano go w XIX wieku w stylu emipre. W czasie ostatniej wojny został uszkodzony, jednak szybko go naprawiono. Był siedzibą UB, potem PTTK. W latach 1970-80 wyremontowano pałac , obecnie mieści się w nim Muzeum Oręża Polskiego. Gorąco polecam to muzeum. Zgromadzono tam wspaniałe zbiory broni, mundurów i sprzętu wojennego. Warto zajrzeć, i zapoznać się z historią.


BASZTA WIĘZIENNA, ul. Wąska 12

Baszta więzienna, fortyfikacja obronna. Data: XV w. Opis: ruina baszty więziennej, fragment średniowiecznych umocnień obronnych.


REDUTA SOLNA, ul. Bałtycka

Reduta Solna w Kołobrzegu
Reduta Solna w Kołobrzegu

Fortyfikacja obronna. Data: 1832 -1836 r. Reduta ma kształt lunety z zamkniętą szyją. Składa się z wału ziemnego, fosy i dwóch budowli ceglanych sklepionych kolebką. Główna budowla wzniesiona na planie dwóch stykających się kół – mniejszego i większego. W ścianach otwory strzelnicze do broni ręcznej oraz artylerii. Posiada zdobiony ceglany gzyms, kamienną podmurówkę oraz sklepienie przykryte ziemią. Drugie pomieszczenie pełniące prawdopodobnie funkcję magazynu prochu znajduje się w wale ziemnym.


REDUTA BAGIENNA, ul. Warzelnicza

Reduta Bagienna w Kołobrzegu
Reduta Bagienna w Kołobrzegu

Reduta zbudowana w latach 1770-1774 na Wyspie Solnej w celu obrony portu. Miała kształt pięcioboczny, otoczona była fosą, wałem ziemnym i ceglanym murem od strony miasta. Wszystkie budynki przykryte były ziemią i posiadały otwory strzelnicze oraz dwa otwory do dział. Przed wzmocnioną okuciami drewnianą bramą znajdował się zwodzony most. Do roku 1945 nazywana była Redutą Schilla.


FORT WILCZY, ul. Fredry 18

Fort Wilczy (fot. Radosław Horanin, www.zabytki.ocalicodzapomnienia.eu)
Fort Wilczy (fot. Radosław Horanin, www.zabytki.ocalicodzapomnienia.eu)

Fortyfikacja obronna. Data: 1806/1807 r. Fort miał formę lunety (dzieła fortyfikacyjnego otwartego od tyłu). Był otoczony 3-metrowym wałem ziemnym oraz suchym rowem z palisadą. Rów miał 2,5 m głębokości i 7 metrów szerokości. Oprócz tego fort otaczały wilcze doły. Fort zachował się w formie szczątkowej, na jego bazie w okresie międzywojennym zbudowano amfiteatr. Wał ziemny i fosa są prawie nie zmienione. Fort Wilcza Góra (Wolfsberg Schanze) został zaprojektowany w 1807 roku. Budowano go w czasie, gdy Francuzi podchodzili już pod Kołobrzeg. Tutaj toczyły się najcięższe walki. Na fort nacierały kilkakrotnie oddziały polskiej piechoty, której obóz znajdował się na grobli w Kołobrzeskim Lesie. Bastion wielokrotnie przechodził z rąk do rąk. Ostatecznie jednak Francuzi nie zdążyli zdobyć miasta (co było tylko kwestią czasu), bo został podpisany pokój w Tylży. Jednak fakt bohaterskiej obrony miasta posłużył do stworzenia legendy o niezdobytej twierdzy, na podstawie której w czasie wojny nakręcono film propagandowy (jeden z najdroższych w dziejach niemieckiej kinematografii – koszt produkcji przekroczył 6 mln marek). Kołobrzeg pozostaje do dziś jednym z najlepiej rozpoznawalnych przez Niemców miast w Polsce. Sam fort po II wojnie światowej, do połowy lat 50. był w rękach Ludowego Wojska Polskiego. Później ponownie przekształcono go w amfiteatr. W latach 1968-1991 odbywały się tutaj Festiwale Piosenki Żołnierskiej, a obecnie różne koncerty i imprezy masowe m.in. Festiwal Interfolk i Festiwal Gama.


KAMIENICZKA KUPIECKA, ul. Gierczak 28

Dom Schliffenów w Kołobrzegu
Dom Schliffenów w Kołobrzegu

Kamienica. Data: XV w. Dom Schliffenów. W 1361 roku Kołobrzeg przystąpił do Związku Hanzeatyckiego, w którym pozostał do 1610 roku. Hanza była związkiem nadmorskich miast handlowych Europy Północnej. Miasta należące do związku popierały się na polu ekonomicznym, utrudniając pracę kupcom z obcych miast. Dzięki temu mieszkańcy Kołobrzegu mieli dostęp do towarów luksusowych z wielu niedostępnych stron świata. W mieście kwitł handel, w związku z czym kupców stać było na budowę murowanych kamienic. Jedyną pamiątką po tamtych czasach jest późnogotycka kamieniczka mieszczańska zbudowana w XV wieku. Dzięki wielokrotnym pracom restauratorskim kamienica ta przetrwała w prawie niezmienionym kształcie aż do II wojny światowej. W czasie wojny zniszczona, a w latach 1957 – 1963 została zrekonstruowana. Kamienica była domem hanzeatyckiego kupca. Na parterze znajdowała się duża sień i pomieszczenie handlowe. Na piętrze mieściły się izby mieszkalne. Kamienica posiada również obszerną piwnicę, w której rodzina kupiecka przechowywała artykuły spożywcze. Podobne przeznaczenie posiadały wyższe kondygnacje. Obecnie znajduje się tam Muzeum Oręża Polskiego.


SECESYJNA KAMIENICA, ul. Graniczna 4

Secesyjna kamienica w Kołobrzegu
Secesyjna kamienica w Kołobrzegu

Kamienica. Data: ok. 1910 r.


KOŚCIÓŁ PARAFIALNY NIEPOKALANEGO POCZĘCIA NMP, ul. Katedralna 37

KOŚCIÓŁ PARAFIALNY NIEPOKALANEGO POCZĘCIA NMP w Kołobrzegu
KOŚCIÓŁ PARAFIALNY NIEPOKALANEGO POCZĘCIA NMP w Kołobrzegu

Wybudowany w roku 1832. Dawniej istniał przy nim klasztor. Tworzy z przylegającymi budynkami czworobok. Przez mieszkańców nazywany jest „małym kościółkiem nad rzeką”. W 1945 r. odprawiono tu pierwszą Mszę Świętą po II wojnie światowej dla osadników, postawiono wtedy drewniany krzyż przy rzece.


PARK IM. ALEKSANDRA FREDRY, ul. Fredry

Zieleń miejska. Data: XIX/XX w. Park pierwotnie nosił nazwę Parku na Wilczym Wzgórzu. Był to park krajobrazowy typu obwiedniowego z charakterystycznym motywem obwodnicy podwójnej prowadzonej po obrzeżu parku, której odcinki zachowały się do dnia dzisiejszego.


PARK IM. GEN. JANA HENRYKA DĄBROWSKIEGO, LUNETA LAUENBURG, ul. Bogusława X

Park im. gen. Jana Henryka Dąbrowskiego w Kołobrzegu
Park im. gen. Jana Henryka Dąbrowskiego w Kołobrzegu

Zieleń miejska. Data: ok. 1873 r. w czasie likwidacji umocnień twierdzy kołobrzeskiej. Park typu krajobrazowego powstał w momencie likwidacji umocnień fortyfikacyjnych z wykorzystaniem niektórych ich elementów tj. nasypów ziemnych, fosy (staw) oraz lunety Lębork. Gatunki drzew występujących w parku to głównie: jesiony, lipa drobnolistna oraz kasztanowce białe. Ponadto występują klon pospolity, wierzba biała oraz 7 okazów buka zwyczajnego uznane za pomniki przyrody. LUNETA LAUENBURG  fortyfikacja ziemna. Data: XVIII w. Część głównych fortyfikacji Twierdzy Kołobrzeg, zachowany jako narys ziemny w Parku im. gen. J.H. Dąbrowskiego.


PARK IM. JEDNOŚCI NARODOWEJ, ul. Wiosenna

Zieleń miejska. Data: 1881 r, 1971 r., 2000 r. Teren dawnego cmentarza ewangelickiego założonego w 1881 r. na zach. od parku ‘Die Maikuhle’. Po wojnie zdewastowany. Zlikwidowany w 1971 r. i przekształcony na park do wypoczynku biernego. W 2000 r. utworzono na jego terenie niemieckie lapidarium.


PARK IM. STEFANA ŻEROMSKIEGO, al. Nadmorska

Zieleń miejska. Data: XIX w. W jego granicach znalazły się Park przy Pomniku Zaślubin oraz Park Nadmorski. Oba zostały założone w 1853 r. na bazie prowadzonych na wydmach od 1809 r. nasadzeń, które prowadzili sympatycy idei rozwoju kąpieliska w Kołobrzegu. W tym czasie miasto pełniło funkcję twierdzy. Jej władze były niechętne inwestycjom kąpieliskowych. Dopiero w 1863 r. Komendantura Twierdzy wyraziła zgodę na zagospodarowanie pasa nadbrzeżnego zielenią. Budowę graniczącej z brzegiem morza Alei Nadmorskiej rozpoczęto w 1884 r.


PLAC PŁK ANATOLA PRZYBYLSKIEGO, ul. Katedralna

Plac Pułkownika Anatola Przybylskiego w Kołobrzegu
Plac Pułkownika Anatola Przybylskiego w Kołobrzegu

Zieleń miejska. Data: ok. 1900 r. Plac powstał w wyniku zniwelowania dzieł fortecznych twierdzy Kołobrzeg. Pierwotnie był miejscem jarmarków i parad wojskowych. Na skwer miejski został zagospodarowany po I wojnie światowej.


PORTOWY ELEWATOR ZBOŻOWY NR 6/1 POŁUDNIOWY, ELEWATOR ZBOŻOWY 6/2 PÓŁNOCNY ul. Portowa 41

Portowy elewator zbożowy w Kołobrzegu
Portowy elewator zbożowy w Kołobrzegu

Data: 1929 r. Spichlerz, magazyn.


LAPIDARIUM, ul. Zdrojowa

Lapidarium - dawny cmentarz żydowski w Kołobrzegu
Lapidarium – dawny cmentarz żydowski w Kołobrzegu

Położony po południowej stronie ulicy Zdrojowej na terenie Parku Teatralnego. na podstawie www.sztetl.org.pl: „Wkrótce po załozeniu gmina żydowska w Kołobrzegu otrzymała od władz miejskich teren pod cmentarz wyznaniowy na ówczesnym Munderfeld. Później teren ten nazywany był Theaterpark. umowa z magistratem podpisana została 14 kwietnia 1815 r. W 1847 r. gmina podpisała z władzami miasta kolejną umowę, tym razem dotyczącą powiększenia terenu kirkutu. Mimo to już w 1885 . zabrakło na nim wolnych miejsc grzebalnych i został on zamknięty nakazem policyjnym. Na początku lat trzydziestych XX w. na terenie cmentarza znajdowały się jeszcze prawie wszystkie nagrobki. jednak ok 1937 r. władze hitlerowskie zmusiły gminę do uprzątnięcia starego cmentarza. Nie przeniesiono wówczas grobów, zabrano jedynie większe i cenniejsze pomniki, które ustawiono przy wejściu na nowy cmentarz żydowski. Stary kikut został ostatecznie zdewastowany i zniszczony podczas tzw. Nocy Kryształowej w 1938 r. W dniu 24 października 2000 r. na cmentarzu otwarto lapidarium, w którym znalazło się 6 macew pochodzących z obu kołobrzeskich kikutów.”


BRAMA RADZIKOWSKA

Brama Radzikowska w Kołobrzegu
Brama Radzikowska w Kołobrzegu

Brama Radzikowska z XVIII wieku i zespół zabytkowych zabudowań zlokalizowanych nad brzegiem rzeki Parsęty (kuźnia z napisem w języku niemieckim, areszt garnizonowy z początku XX w.


BATARDEAU (GRODZA) I RUINY MŁYNA – MOST NA RZECE PARSĘCIE

Batardeau (Grodza) - most na rzece Parsęcie
Batardeau (Grodza) – most na rzece Parsęcie

Jeden z najważniejszych obiektów nowożytnej Twierdzy Kołobrzeg, pełniący kilka funkcji: mostu, stawideł i galerii strzelniczych. Północna galeria istniała do 1988 roku. Niestety do czasów obecnych przetrwały jedynie kamienne podpory.


Informacje pochodzą z portalu www.zabytki.kolobrzeg.eu, www.mykolobrzeg.com.pl, www.zabytki.ocalicodzapomnienia.eu, www.visitkolobrzeg.com oraz www.kolobrzeg.pl

„Przy okazji” warto jeszcze zobaczyć … okolice Kołobrzegu